Bạn có biết phương tiện thi công dùng nâng những vật nặng hàng trăm tấn lên cao trong công trình xây dựng lớn chính là “xe cẩu bánh xích” không? Đây là một trong những thiết bị nâng hạ quan trọng bậc nhất, quyết định tiến độ và sự thành công của các dự án tầm cỡ.
Vậy xe cẩu bánh xích là gì? Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của nó ra sao? Khi nào thì nên sử dụng loại xe này? Bài viết này sẽ là cẩm nang toàn diện từ A-Z, giúp bạn giải đáp mọi thắc mắc về cỗ máy mạnh mẽ này.
Xe cẩu bánh xích là gì?
Xe cẩu bánh xích (hay còn gọi là Crawler Crane, máy cẩu bánh xích) là một loại cẩu trục di động có thể tự hành nhờ hệ thống bánh xích. Điểm đặc trưng nhất của nó là khả năng nâng các vật có tải trọng cực lớn và làm việc ổn định trên những địa hình phức tạp, không bằng phẳng nhờ bánh xích, điều mà xe cẩu bánh lốp khó có thể tiếp cận.
Xe cẩu bánh xích thường được xếp vào nhóm xe cơ giới công trình và máy móc công nghiệp nặng, phù hợp cho những dự án đòi hỏi tải trọng nâng lớn và thi công liên tục trong thời gian dài.
Khi nhìn từ bên ngoài, người dùng có thể nhận biết xe cẩu bánh xích qua khung gầm bánh xích rộng, cần cẩu dài có thể lắp thêm cần phụ, và đối trọng lớn phía sau giúp cân bằng khi nâng.
Cấu tạo của xe cẩu bánh xích
Về cơ bản, cẩu bánh xích được hợp thành từ 5 bộ phận chính, mỗi bộ phận giữ một vai trò quan trọng:
Hệ thống di chuyển (Bánh xích)
Hệ thống bánh xích bao gồm các dải xích bằng thép cường độ cao liên kết với nhau. Cấu tạo này giúp xe di chuyển linh hoạt trên địa hình bùn lầy, gồ ghề tại các công trường xây dựng mà không cần đến hệ thống chân chống phức tạp như cẩu bánh lốp
Khung gầm và mâm xoay
Khung gầm là bộ phận nền tảng, chịu toàn bộ tải trọng của xe và kết nối với hệ thống bánh xích.
Phía trên khung gầm là mâm quay toa, chứa động cơ, cabin điều khiển và các hệ thống thủy lực cho phép phần thân trên của cẩu có thể xoay 360 độ một cách linh hoạt để đưa vật liệu đến đúng vị trí yêu cầu.
Hệ thống cần (Boom)
Đây là bộ phận quyết định chiều cao và tầm với khi làm việc. Cần của cẩu bánh xích có thể là cần lồng (telescopic boom) hoặc cần lưới (lattice boom). Một số loại có thể lắp thêm cần phụ (jib) để tăng thêm chiều cao và tầm với.
Hệ thống tời, cáp và móc cẩu
Tời (động cơ cuộn/nhả cáp) kết hợp với hệ thống puly và dây cáp thép siêu bền để thực hiện thao tác nâng hạ móc cẩu. Sức mạnh của hệ thống này quyết định trực tiếp đến tải trọng nâng của xe.
Đối trọng (Counterweight)
Được đặt ở phía sau đuôi xe có nhiệm vụ tạo ra một mô-men xoắn đối nghịch với mô-men do vật nặng gây ra, đảm bảo xe luôn cân bằng và không bị lật về phía trước khi nâng hàng.
Nguyên lý hoạt động của xe cẩu bánh xích
Nguyên lý hoạt động xe cẩu bánh xích dựa trên sự kết hợp giữa nguyên tắc đòn bẩy và sự cân bằng đối trọng.
Khi cần cẩu vươn ra để nâng một vật nặng, vật này sẽ tạo ra một lực kéo xe chúi về phía trước. Cùng lúc đó, khối đối trọng ở phía sau sẽ tạo ra một lực đối nghịch, giữ cho toàn bộ cỗ máy ở trạng thái cân bằng.
Mọi hoạt động nâng, hạ, xoay, di chuyển đều điều khiển thông qua hệ thống thủy lực và cơ điện tử phức tạp bên trong cabin.
Các thông số kỹ thuật quan trọng cần biết
- Khi tìm hiểu hoặc thuê xe cẩu bánh xích, cần nắm rõ các thông số kỹ thuật xe cẩu bánh xích để đảm bảo an toàn và hiệu quả:
- Tải trọng nâng (Tonnage): Đây là thông số quan trọng nhất, cho biết sức nâng tối đa của xe. Thị trường có đa dạng các loại từ xe cẩu bánh xích 50 tấn, xe cẩu bánh xích 100 tấn cho các công trình dân dụng, đến xe cẩu bánh xích 300 tấn hay các dòng siêu trường siêu trọng trên 1000 tấn cho các dự án đặc thù.
- Chiều dài cần chính / cần phụ (Boom/Jib Length): Quyết định độ cao mà xe có thể đưa vật lên.
- Tầm với (Working Radius): Là khoảng cách từ tâm mâm quay đến móc cẩu. Tầm với càng xa, sức nâng cho phép càng giảm.
- Biểu đồ tải (Load Chart): Là một bảng thông số chi tiết, cho biết ở mỗi mức tầm với và chiều dài cần cụ thể, xe có thể nâng được tải trọng tối đa là bao nhiêu. Tuyệt đối không được vận hành vượt quá các thông số trong biểu đồ tải.
Ví dụ về thông số kỹ thuật của mẫu xe cẩu bánh xích phổ biến:
Xe cẩu bánh xích Kobelco CKE2500G-2 (250 tấn)
- Sức nâng lớn nhất: 250 tấn x 4,6m
- Chiều dài cần boom: 91,4m
- Chiều dài cần phụ luffing: 61m
- Đối trọng: 90,4 tấn
- Trọng lượng tổng thể: 220 tấn
- Khả năng leo dốc: 30%
- Tốc độ di chuyển: 1km/h
Xe cẩu bánh xích Tadano GTC-1200 (120 tấn)
- Sức nâng tối đa: 120 tấn x 3,0m
- Chiều dài cần: 12,8m – 47,2m
- Chiều dài cần boom + jib: Đến 82m
- Động cơ: Cummins QSL9, 261kW
- Tốc độ di chuyển: 0,8km/h (chậm), 2,6km/h (cao)
- Kích thước tổng thể: Dài 15,8m, rộng 3,66m, cao 3,23m
Ứng dụng thực tế của xe cẩu bánh xích
Xe cẩu bánh xích được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực:
- Xây dựng dân dụng và công nghiệp: Nâng và lắp dựng các kết cấu thép, bê tông, máy móc trong nhà xưởng, nhà cao tầng, lắp đặt nhà xưởng.
- Ngành dầu khí, năng lượng: Nâng và lắp đặt các trụ tuabin, cánh quạt nặng hàng trăm tấn lên độ cao hàng trăm mét. Di chuyển thiết bị, kết cấu lớn, phục vụ công tác xây dựng và bảo trì thiết bị công nghiệp nặng.
- Cảng biển: xe cẩu bánh xích nâng hạ container, hàng hóa quá khổ quá tải.
- Dự án hạ tầng quy mô lớn: Xây dựng cầu, đường, đập thủy điện, các công trình yêu cầu nâng vật nặng và di chuyển phức tạp.
- Cứu hộ và di dời: Di dời các vật cản lớn, cứu hộ trong các tình huống khẩn cấp như sập nhà ở, chung cư, xe bị rớt xuống vực sâu,…
- Nhờ tính năng di chuyển linh hoạt cùng khả năng làm việc trên đa dạng địa hình, xe cẩu bánh xích là lựa chọn hàng đầu cho các công trình đòi hỏi sự ổn định và an toàn.
Ưu và nhược điểm của xe cẩu bánh xích
Ưu điểm
- Làm việc tốt trên nhiều loại địa hình phức tạp, đặc biệt là nền đất yếu hoặc không bằng phẳng nhờ hệ thống bánh xích
- Sức nâng siêu trọng, tải trọng nâng từ xe cẩu bánh xích 200 tấn đến các loại siêu trường siêu trọng hàng nghìn tấn. phù hợp với các công trình quy mô từ nhỏ đến rất lớn.
- Độ ổn định tuyệt vời nhờ hệ thống bánh xích tạo ra một bề mặt tiếp xúc rộng và vững chãi, không cần đến hệ thống chân chống phức tạo như xe cẩu bánh lốp.
- Linh hoạt tại công trường, cẩu bánh xích có khả năng di chuyển trong khi vẫn đang treo tải (dù với tốc độ chậm), giúp tăng tính linh hoạt khi sắp xếp, bố trí vật liệu trong phạm vi công trường xây dựng.
- Cấu hình cần phụ giúp nâng các vật ở vị trí xa và cao hơn.
Nhược điểm
- Di chuyển chậm và cơ động kém: Vì tốc độ chậm, xe cẩu bánh xích không phù hợp với loại hình công việc yêu cầu nhanh và không được phép tự hành trên đường công cộng. Đây là lý do xe cẩu bánh xích ít phù hợp cho di chuyển đường dài.
- Cần phương tiện chuyên dụng: Việc vận chuyển xe đi xa gặp khó khăn do kích thước và trọng lượng lớn, cần phương tiện chuyên dụng hỗ trợ như xe moóc sàn thấp
- Gây hư hại mặt đường: Khi di chuyển trên nền yếu, bắt buộc phải sử dụng tấm lót bảo vệ để tránh gây hư hỏng nền đất.
- Chi phí vận chuyển và lắp đặt cao: Mỗi lần di chuyển phải tháo rời, vận chuyển bằng xe đầu kéo chuyên dụng rồi lắp ráp lại tại công trường, gây tốn thời gian, nhân lực và chi phí.
- Chi phí đầu tư và vận hành lớn: Giá xe cẩu bánh xích cùng với chi phí nhiên liệu, bảo dưỡng xe cẩu bánh xích và phụ tùng đều ở mức rất cao hơn các loại xe cẩu khác
Lưu ý khi vận hành và bảo dưỡng xe cẩu bánh xích
Để đảm bảo an toàn và tuổi thọ xe cẩu trong quá trình sử dụng, cần thực hiện nghiêm túc các quy tắc sau:
- Quy tắc an toàn vận hành: Luôn kiểm tra hệ thống phanh, dây cáp, đồ bảo hộ và vị trí làm việc trước khi vận hành. Không nên vượt quá tải trọng cho phép. Đào tạo và cấp giấy phép cho người vận hành.
- Kiểm tra, bảo trì định kỳ: Bảo dưỡng định kỳ các bộ phận như bánh xích, hệ thống thủy lực, động cơ, hệ thống điện giúp phát hiện sớm hao mòn, hỏng hóc. Thay thế thiết bị, dầu nhớt đúng hướng dẫn nhà sản xuất.
- Bảo vệ nền đất khi di chuyển: Sử dụng tấm lót hoặc đệm chuyên dụng để tránh làm hư hại mặt bằng công trường, đặc biệt khi di chuyển trên nền đất yếu.
Thực hiện đầy đủ các biện pháp này giúp nâng cao độ bền, giảm chi phí sửa chữa và đảm bảo hiệu quả công việc.
FAQs – Câu hỏi thường gặp về dịch vụ cho thuê xe cẩu bánh xích
Xe cẩu bánh xích và xe cẩu bánh lốp khác nhau thế nào?
So sánh nhanh:
| Tiêu chí | Xe cẩu bánh xích | Xe cẩu bánh lốp |
| Khả năng di chuyển | Di chuyển chậm, cơ động kém trên đường nhựa | Di chuyển nhanh, linh hoạt trên đường bộ |
| Địa hình làm việc | Xuất sắc trên địa hình yếu, gồ ghề, bùn lầy | Cần địa hình bằng phẳng, vững chắc |
| Sức nâng | Rất lớn, có thể lên đến hàng nghìn tấn | Thường nhỏ hơn, phù hợp tải trọng vừa phải |
| Sự ổn định | Cần triển khai hệ thống chân chống để ổn định | Cần triển khai hệ thống chân chống để ổn định |
| Thời gian lắp đặt | Lâu, cần nhiều thiết bị phụ trợ để lắp dựng | Nhanh chóng, gần như sẵn sàng làm việc ngay |
Các thương hiệu xe cẩu bánh xích phổ biến hiện nay?
Có nhiều thương hiệu uy tín đã khẳng định được chất lượng qua hàng thập kỷ.
- Thương hiệu từ Đức: Xe cẩu bánh xích Liebherr nổi tiếng với công nghệ tiên tiến và sức nâng hàng đầu thế giới.
- Thương hiệu từ Nhật Bản: Xe cẩu bánh xích Kobelco, Hitachi, và Sumitomo được đánh giá cao về độ bền, sự ổn định và hiệu suất làm việc bền bỉ.
- Thương hiệu từ Trung Quốc: Xe cẩu bánh xích XCMG và Zoomlion phổ biến nhờ giá thành cạnh tranh và công nghệ cải tiến liên tục.
Giá xe cẩu bánh xích bao nhiêu?
Giá xe cẩu bánh xích là một khoản đầu tư rất lớn, có thể từ vài tỷ đến hàng trăm tỷ đồng tùy thuộc vào tải trọng, thương hiệu, và tình trạng mới hay cũ
Nên thuê hay mua xe cẩu bánh xích?
Do chi phí xe cẩu bánh xích rất cao, hầu hết các doanh nghiệp xây dựng lựa chọn phương án thuê xe cẩu bánh xích giúp tiết kiệm chi phí, linh hoạt lựa chọn loại xe phù hợp cho từng dự án. Ví dụ, báo giá xe cẩu bánh xích 100 tấn tại Việt Nam có giá hàng chục tỷ đồng, trong khi thuê xe cẩu bánh xích chỉ dao động từ vài chục triệu/ngày, tùy tải trọng và khu vực
Có nên mua xe cẩu bánh xích cũ?
Nhiều doanh nghiệp lựa chọn mua bán xe cẩu bánh xích cũ để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên:
- Nên kiểm tra lịch sử vận hành, số giờ làm việc.
- Xem xét tình trạng bánh xích, hệ thống thủy lực.
- Tính toán chi phí bảo dưỡng sau khi mua.
Nếu chỉ dùng ngắn hạn, thuê xe vẫn là lựa chọn an toàn hơn
Kết luận
Hy vọng bài viết đã cung cấp cho bạn một cái nhìn tổng quan và chi tiết nhất về xe cẩu bánh xích, giúp bạn hiểu rõ được là loại thiết bị nâng hạ công nghiệp nặng này có vai trò then chốt trong các dự án xây dựng lớn, đặc biệt là cầu đường, điện gió và công trình công nghiệp.
Nếu bạn có nhu cầu thuê xe cẩu bánh xích mini 1 tấn, 2 tấn, 3 tấn, 5 tấn hay muốn tư vấn thêm về xe cẩu bánh xích, hãy liên hệ cho Tiến Phát (TPG) để được hỗ trợ tận tâm.
Thông tin liên hệ Tiến Phát Group (TPG):
- Hotline: 0838 567 678
- Website: xecautienphat.com
- Email: xecautienphat@gmail.com
- Địa chỉ trụ sở: 561/3 Điện Biên Phủ, Phường 1, Quận 3, TP Hồ Chí Minh
- Địa chỉ kho bãi: Số 151, Đường Châu Thới, Dĩ An, Bình Dương
